Günlük beslenmenin önemli parçalarından biri olan domates, bu kez beyin üzerindeki olası etkileriyle bilim dünyasının gündemine yerleşti. İspanya'da yürütülen bir araştırmada, üç ay boyunca her gün 35 gram domates salçası tüketen 42 sağlıklı orta yaşlı yetişkinin bazı bilişsel testlerde performansının değiştiği belirlendi.
Okullarda yeni sistem başlıyor! Öğrenci ve velileri sevindirecek haber
Antioxidants dergisinde yayımlanan çalışmada, özellikle seçici dikkat becerisinde belirgin bir gelişme gözlemlenirken, ilişkisel hafızadaki değişimin daha sınırlı olduğu bildirildi.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların domatese kırmızı rengini veren antioksidan bileşik likopenle ilişkili olabileceğini değerlendiriyor. Kan-beyin bariyerini aşabildiği bilinen likopenin, beyindeki inflamatuvar süreçlerin azaltılmasına katkı sağlayabileceği düşünülüyor.
Beyin görüntülemelerinde de değişiklikler saptandı
Araştırmanın daha küçük bir bölümünü oluşturan 14 katılımcı üzerinde beyin görüntülemeleri gerçekleştirildi. Elde edilen taramalarda, beynin farklı bölgeleri arasındaki bağlantılarda bazı değişiklikler tespit edildi.
Domates ve dolayısıyla likopen tüketiminin yüksek olduğu dönemde frontoparietal ve işitsel ağların dinlenme halindeki bağlantılarında azalma görüldü. Düşük likopen tüketilen dönemde ise dorsal dikkat ağlarında bağlantı azalması kaydedildi.
Bilim insanları bu değişikliklerin, beynin gereksiz bağlantıları azaltarak kaynaklarını daha verimli kullanmasına yardımcı olan bir tür "fonksiyonel yeniden yapılanma" ile ilişkili olabileceğini belirtiyor. Araştırmaya University of Barcelona'dan beslenme uzmanı Ricardo López-Solís liderlik etti.
Katılımcıların beslenmesi iki farklı dönemde incelendi
Çalışma başlamadan önce katılımcılardan domatesin yanı sıra karpuz, papaya, greyfurt ve guava gibi likopen içeriği yüksek besinleri tüketmemeleri istendi. Ardından katılımcılar üçer aylık iki farklı beslenme dönemine alındı.
Dönemlerden birinde her gün 35 gram domates salçası tüketilirken, diğerinde düşük likopen içeren bir beslenme programı uygulandı. İki dönem arasında bir aylık ara verildi. Araştırmanın sonunda domates salçası tüketilen süreçte katılımcıların kanındaki likopen seviyelerinin yükseldiği belirlendi. Ayrıca beyin gelişimi ve işlevleriyle ilişkilendirilen BDNF proteininde de sınırlı bir artış kaydedildi.