Çin, küresel altın piyasasındaki etkisini artırmak ve yuanın uluslararası finans sistemindeki kullanımını genişletmek amacıyla kapsamlı bir strateji izliyor. Pekin yönetimi bir yandan altın rezervlerini artırırken diğer yandan Hong Kong'u dünyanın önde gelen altın ticaret merkezlerinden birine dönüştürmeyi hedefliyor. Plan kapsamında fiziki altın depolama ve teslimat altyapısının büyütülmesi, altının yuan üzerinden alınıp satılmasının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Çin Merkez Bankası (PBOC), eylül ayında rezervlerine 740 bin ons altın ekledi. Bloomberg'in 7 Ekim tarihli haberine göre bu artış, Eylül 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek aylık alım oldu. Böylece Çin'in altın alım serisi 23 aya ulaştı ve resmî altın rezervleri 77,47 milyon onsa yükseldi.
Altın fiyatlarının eylül ayında yüzde 6'dan fazla gerilemesine rağmen alımların devam etmesi dikkat çekti. Yükselen ABD faizleri ve güçlenen dolar altın fiyatları üzerinde baskı oluştururken Çin'in rezervlerine altın eklemeyi sürdürmesi, ülkenin uzun vadeli rezerv çeşitlendirme yaklaşımını ortaya koydu.
Julius Baer analisti Carsten Menke, Çin'in ABD Hazine tahvillerine bağımlılığını azaltma isteğinin doların siyasi ve ekonomik bir araç olarak kullanılabilmesiyle yakından bağlantılı olduğunu belirtti. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından Batılı ülkelerin Rusya Merkez Bankasına ait varlıkları dondurması, yurt dışında tutulan rezervlerin jeopolitik anlaşmazlıklarda erişilemez hale gelebileceğini gösterdi.
ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre Çin'in ABD Hazine tahvili varlıkları temmuz ayında 618 milyar dolara gerileyerek son 18 yılın en düşük seviyesine indi. Ancak bu durum, tahvil satışlarından elde edilen bütün kaynakların altına yönlendirildiği anlamına gelmiyor. Gelişmeler, Pekin'in rezervlerini farklı varlıklar arasında çeşitlendirme çabası çerçevesinde değerlendiriliyor.
Çin'de altına yönelik talep yalnızca merkez bankasıyla sınırlı kalmıyor. Gümrük verilerine göre ülke, 2026'nın ilk sekiz ayında 158,8 milyar dolar değerinde 1.000 tondan fazla altın ithal etti. Bu miktar, 2025 yılının tamamında ithal edilen 886 tonun üzerine çıktı.
Çin Altın Birliği verilerine göre 2026'nın ilk yarısında külçe ve sikke altın talebi yıllık yüzde 28,42 artarak 339,34 tona ulaştı. Aynı dönemde mücevher altını tüketimi yüzde 33,88 düşüşle 132,13 tona geriledi. Toplam altın tüketimi ise yüzde 1,23 artışla 511,41 ton oldu.
Veriler, Çin'de altının mücevher olarak tüketilmesinden ziyade yatırım ve birikim amacıyla tercih edilmesinin güçlendiğine işaret ediyor. Gayrimenkul piyasasındaki sorunlar ve düşük mevduat getirileri, hane halkının fiziki altına yönelmesini destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, Çin'de altın tutmanın fırsat maliyetinin birçok Batı piyasasına göre daha düşük olduğunu belirtti. Haberde aktarılan verilere göre Çin'de bir yıllık devlet tahvili getirisi yaklaşık yüzde 1,2 seviyesindeyken ABD'de bu oran yüzde 4,46 civarında bulunuyordu.
Çin'in altın stratejisinin en dikkat çekici ayaklarından biri Hong Kong üzerinden geliştirilen ticaret altyapısı. S&P Global Ratings'in Büyük Çin Bölgesi Başkanı Charles Chang, Hong Kong'un önümüzdeki üç yıl içinde Şanghay bağlantılı altın depolama kapasitesini 150 tondan 2 bin tonun üzerine çıkarmayı planladığını açıkladı.
Chang'a göre hedefin gerçekleşmesi, Hong Kong'u dünyanın en büyük altın ticaret merkezlerinden biri haline getirebilir. Planlanan kapasite, Çin'in 2 bin 300 tonu aşan resmî altın rezervlerine yakın bir büyüklüğe karşılık geliyor.
Hong Kong'daki altın kasasının geçen yıl Şanghay'daki sistemle bağlantılı hale getirilmesi, uluslararası kuruluşların yuan cinsinden işlemler karşılığında fiziki altın teslim alabilmesinin önünü açtı. Depolama ve teslimat altyapısının genişletilmesiyle bu işlemlerin hacminin artırılması hedefleniyor.
Çin'in planında öne çıkan hedeflerden biri, fiziki altın ticaretinde yuanın kullanımını yaygınlaştırmak. Böylece yuan bulunduran uluslararası yatırımcılara yeni bir işlem alanı sunulması ve Çin para biriminin küresel ticarette daha fazla tercih edilmesi amaçlanıyor.
Guotai Junan International Başekonomisti Hao Zhou, Çin Merkez Bankasının altın alımlarının rezervlerde altının payını artırarak dolar cinsinden varlıklara bağımlılığı azaltma hedefini desteklediğini belirtti. Zhou'ya göre bu yaklaşım, yuanın uluslararası kullanımına duyulan güvenin güçlenmesine de katkı sağlayabilir.
Nanhua Futures Araştırma Direktörü Xia Yingying de Çin ve diğer merkez bankalarının altın rezervlerini artırmasının zaman içinde ABD Hazine tahvillerine ve dolar varlıklarına bağımlılığı azaltabileceğini düşünüyor. Xia, bu eğilimin uzun vadede doların küresel rezerv sistemindeki üstün konumunu zayıflatabileceğini ifade ediyor.
Bununla birlikte analistler, doların uluslararası finans sistemindeki ağırlığında kısa vadede büyük bir değişim beklemiyor. Hong Kong'da yuan üzerinden altın ticaretinin genişletilmesi, doların yerini hemen başka bir para biriminin alacağı anlamına gelmiyor. Plan, öncelikle yuanın kullanım alanını genişletmeye ve Çin'in küresel altın ticaretindeki etkisini artırmaya yönelik bir adım olarak öne çıkıyor.
Pekin yönetiminin stratejisi yalnızca altın alımı ve ticaret altyapısıyla sınırlı değil. S&P Global Ratings'e göre Çin, Latin Amerika, Afrika ve Asya'daki büyük altın madenlerine yatırım yaparak değerli metalin tedarik zincirindeki konumunu da güçlendiriyor.
Bu yatırımlar, Hong Kong'da genişletilmesi planlanan depolama kapasitesi ve yuan üzerinden uluslararası ticaret hedefiyle birlikte değerlendiriliyor. Böylece Çin, altının üretiminden depolanmasına, fiziki teslimatından ticaretinde kullanılacak para birimine kadar uzanan süreçte daha etkili olmayı amaçlıyor.
Çin'in merkez bankası alımları, hane halkının fiziki altına yönelmesi ve Hong Kong üzerinden geliştirilen ticaret altyapısı, küresel altın piyasasında uzun vadeli talep kaynaklarını güçlendirebilir. Ancak bu gelişmeler altın fiyatlarının sürekli yükseleceğini veya düşüşlerin sona ereceğini garanti etmiyor.
Altının kısa vadeli yönünde ABD faizleri, doların seyri ve yatırımcıların piyasa pozisyonları etkili olmaya devam edecek. Çin kaynaklı talep, fiyatlardaki gerilemeleri sınırlayabilecek unsurlardan biri olarak öne çıkarken Hong Kong'un altın ticaret merkezi olma hedefinin ve yuanın uluslararası kullanımındaki olası artışın etkisi zaman içinde ortaya çıkacak.