Karabük’ün Safranbolu ilçesinde yaşayan 66 yaşındaki Mustafa Ümral, ilkokuldan ayrıldıktan sonra babasının yanında başladığı demircilik mesleğini 50 yıldır sürdürüyor. Dedesi ve dedesinin babası da demirci olan Ümral, aile geleneğini eşi Makbule Ümral ile birlikte yaşatmaya çalışıyor. Yaklaşık 15 yıldır atölyede eşine yardım eden Makbule Ümral, demir işleyerek siparişlerin yetişmesine katkıda bulunuyor.
UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Safranbolu’nun tarihi Demirciler Arastası’nda geçmişte 22 olan demirci dükkânı sayısı 5’e kadar geriledi. Mesleğini yarım asırdır sürdüren Mustafa Ümral, çırak bulmakta zorlandıklarını ve gençlerin demirciliğe ilgisinin azaldığını belirtti.
Mesleğe küçük yaşlarda başladığını anlatan Ümral, iki oğlunun da demircilik öğrendiğini ancak başka yerlerde çalıştıklarını söyledi. Yıllar boyunca çok sayıda çırak yetiştirdiğini ve büyük fabrikalarda ustalık yaptığını ifade eden Ümral, bugün ise atölyede eşi ve makinelerle çalıştığını dile getirdi.
Ümral, iş yoğunluğuna rağmen mesleğe ilgi gösterenlerin azaldığını belirterek, siparişleri yetiştirmekte zorlandıklarını kaydetti.
Çırak bulamadıkları için eşinin de atölyede çalışmaya başladığını anlatan Mustafa Ümral, mesleğin geleceğine ilişkin yaşadıkları sıkıntıya dikkat çekti. Ümral, demirciliğe yönelen gençlerin azaldığını ve işlerini sürdürebilmek için mevcut imkânlarla çalıştıklarını söyledi.
Esnaflıkta dürüstlüğün önemini de vurgulayan Ümral, yaklaşık 50 yıllık meslek hayatında müşterileriyle ve diğer esnafla güven ilişkisi kurmaya özen gösterdiğini belirtti. Ümral, malzemeyi doğru tanıtmanın ve yapılan işte dürüst davranmanın mesleğin devamlılığı açısından önemli olduğunu ifade etti.
Makbule Ümral, eşinin yanında çalışmaya başlamasının temel nedeninin çırak bulamamaları olduğunu söyledi. Atölyede çalışmaya karar verdiğinde eşinin yaptığı işleri kendisinin de yapabileceğini düşündüğünü belirten Ümral, zamanla demircilik işlerini öğrendiğini anlattı.
Demire şekil vermenin yanı sıra kesme ve çeşitli el aletleriyle çalışma gibi işleri de yaptığını aktaran Makbule Ümral, yaklaşık beş yıl boyunca eşinin karşısında çekiç salladığını, makine alındıktan sonra işlerinin bir ölçüde kolaylaştığını dile getirdi.
Mesleklerin yaşatılması için ailelere de çağrıda bulunan Ümral, anne babaların çocuklarını meslek öğrenmeye teşvik etmelerinin önemli olduğunu söyledi.
Safranbolu’daki tarihi Demirciler Arastası’nda dükkân sayısının azalması ve çırak bulma güçlüğü, geleneksel zanaatların geleceğine ilişkin sorunları ortaya koyuyor. Mustafa ve Makbule Ümral çifti, birlikte çalışarak hem siparişleri karşılamaya hem de dört kuşaktır süren aile mesleğini devam ettirmeye çalışıyor.
Geleneksel demirciliğin gelecek kuşaklara aktarılmasında gençlerin mesleğe yönelmesi ve usta-çırak ilişkisinin sürdürülmesi önem taşıyor.