Türkiye, son yıllarda attığı stratejik adımlar sayesinde bölgede enerji denklemi değiştirecek bir ortaklığa imza attı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Türkiye ile Irak arasında bir dizi anlaşma imzalandı.
Anlaşmalar kapsamında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), BP Energy Company of Kirkuk Limited'in 15 hissesini satın aldı. Bu anlaşmayla Türkiye, BP ile beraber Kerkük'teki sahalara ortak oldu.
Türkiye, attığı bu stratejik adımlar sayesinde 100 yıl önce Irak'a bıraktığı Türk kenti Kerkük'te petrol üretmeye başlayacak.
Söz konusu anlaşmayla Türkiye'nin enerji alanındaki uluslararası varlığının güçlendirilmesi, petrol ve doğal gaz üretimindeki etkinliğinin artırılması ve iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin daha ileri bir seviyeye taşınması hedefleniyor.
Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener, Haber7’ye yaptığı değerlendirmede Türkiye ile Irak arasında imzalanan enerji anlaşmalarının yeni bir dönemin kapısını araladığını söyledi.
Akyener, Kerkük’te TPAO’nun ortaklığı ve petrol taşımacılığı projelerinin Türkiye’nin bölgedeki etkisini artıracağını vurguladı.
Akyener, Türkiye ile Irak arasında enerji, ulaştırma ve stratejik iş birliğini güçlendiren anlaşmaların yeni bir dönemin işareti olarak değerlendirildiğini söyledi.
Akyener, Ankara ile Bağdat arasındaki yakınlaşmanın uzun süredir beklenen adımların hayata geçirilmesini sağladığını belirterek, Türkiye’nin enerji denkleminde yeniden güçlü bir aktör olarak öne çıktığını ifade etti.
Türkiye ile Irak arasındaki stratejik iş birliğinin bazı çevreleri rahatsız ettiğini belirten Akyener, iki ülkenin her türlü engellemeye rağmen son yılların en güçlü yakınlaşmasını yaşadığını söyledi.
Irak’ta özellikle Kalkınma Yolu Projesi ve enerji alanındaki anlaşmalara yönelik çeşitli itirazların gündeme geldiğini ifade eden Akyener, Türkiye-Irak ilişkilerini sürekli baltalamaya çalışan birçok farklı taraf var. Bunlardan biri hiç şüphesiz İran. Diğer taraftan İsrail de aynı şekilde Türkiye'nin Irak'la olan yakınlaşmasını istemiyor. Bu süreçleri dikkatli okumak gerekiyor. Şu an Türkiye'nin hem jeostratejik konumu hem de artan kabiliyetleri dikkat çekiyor” dedi.
Akyener, tüm engellemelere rağmen Ankara ile Bağdat’ın stratejik iş birliğini derinleştirme konusunda kararlı olduğunu vurguladı.
Enerji alanındaki anlaşmaların en önemli başlıklarından birinin petrol taşımacılığı olduğunu belirten Akyener, Türkiye’ye günlük 1 milyon varillik petrol akışının gündemde olduğunu söyledi.
Bu miktarın Türkiye’nin günlük petrol ihtiyacına yakın olduğuna dikkat çeken Akyener, aynı zamanda Kerkük-Erbil-Ceyhan petrol hattının mevcut kapasitesiyle aynı olduğuna işaret etti. Söz konusu hattın tam kapasite çalıştırılmasının ve ilerleyen süreçte kapasitenin artırılmasının Türkiye açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Akyener, Kalkınma Yolu Projesi'nin yalnızca kara yolu ve lojistik taşımacılığından ibaret görülmemesi gerektiğini belirterek, projeye ham petrol ve doğal gaz sevkiyatının da entegre edilmesinin gündemde olduğunu dile getirdi.
Eski Kerkük-Ceyhan Boru Hattı’nın Irak tarafındaki bölümünün yeniden inşasının da masada olduğunu kaydeden Akyener, kapasite artışıyla birlikte günlük 2 milyon varilin üzerinde taşıma kapasitesine ulaşılabileceğini ifade etti.
Akyener, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) Kerkük sahasındaki bazı üretim alanlarında yüzde 15 pay almasının son derece önemli bir gelişme olduğunu söyledi. Söz konusu ortaklığın ticari açıdan karlı bir yatırım olduğuna işaret eden Akyener, Türkiye’nin yalnızca enerji arz güvenliğini güçlendirmediğini, aynı zamanda üretimden doğrudan gelir elde edecek bir konuma geldiğini belirtti.
Kerkük’ün Türk petrolcülük tarihi açısından özel bir yere sahip olduğunu vurgulayan Akyener, anlaşmanın hem ekonomik hem de stratejik açıdan önemli sonuçlar doğuracağını ifade etti.
Kerkük’teki gelişmeleri tarihi bir dönüş olarak değerlendiren Akyener, Türkiye’nin uzun yıllar sonra yeniden bölgenin enerji denkleminde doğrudan yer almaya başladığını söyledi.
Türkiye’nin hidrokarbon alanındaki etkisinin giderek arttığını belirten Akyener, enerji yatırımları sayesinde Ankara’nın bölgesel ağırlığının daha görünür hale geleceğini ifade etti.
Bölgedeki jeopolitik gelişmelerin Türkiye’nin önemini artırdığını kaydeden Akyener, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası krizlerin alternatif enerji koridorlarının değerini daha da yükselttiğini söyledi.
Türkiye’nin enerji, güvenlik veekonomi ekseninde çok boyutlu bir politika izlediğini belirten Akyener, Kalkınma Yolu Projesi’nin hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye’nin bölgesel kalkınmadaki ağırlığının daha net hissedileceğini ifade etti.
Akyener, “Türkiye adım adım, sabırla ilerliyor. Enerji diplomasisini doğru kurguluyor. Önümüzde zorluklar olsa da Türkiye’nin bölgedeki hidrokarbon varlığı ve stratejik etkisi önümüzdeki dönemde çok daha güçlü hissedilecek” değerlendirmesinde bulundu.