ABD merkezli düşünce kuruluşu Council on Foreign Relations'ın değerlendirmesi, Ortadoğu'da güç dengelerinin yeniden şekillendiğine işaret etti. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın Washington merkezli güvenlik mimarisine alternatif oluşturduğu belirtilirken, Türkiye'nin bölgesel denklemde artan ağırlığı dikkat çekti.
Ortadoğu'da yıllardır ABD merkezli ilerleyen güvenlik dengeleri yeni bir kırılmanın eşiğine geldi. ABD merkezli düşünce kuruluşu Council on Foreign Relations'ın analizinde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın bölgesel aktörlerin Washington'dan bağımsız yeni bir güvenlik düzeni kurma arayışını gösterdiği değerlendirildi. Analizde, ABD'nin bölgedeki etkisinin giderek zayıfladığı ve Türkiye'nin de içinde bulunduğu yeni ittifakların Ortadoğu'nun geleceğinde belirleyici hale geldiği vurgulandı.
"ABD önderliğindeki Orta Doğu düzeni sona erdi. Mekke Anlaşması bunu kanıtlıyor" başlıklı analizde, "Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasında imzalanan savunma paktı, ABD'nin Orta Doğu'daki etkisinin ne kadar azaldığını ve bölgesel güçlerin artık kendi güvenlik düzenlerini nasıl şekillendirdiğini gösteriyor" ifadeleri yer aldı.
35 yıl önce Körfez Savaşı ile zirveye ulaşan ABD merkezli bölgesel düzenin 2003 Irak İşgali, Arap Baharı, Suriye ve Yemen politikaları ile İsrail'in Gazze saldırıları gibi kırılmalar neticesinde zamanla ağır bir baskı altına girdiği kaydedildi. İbrahim Anlaşmaları, IMEC koridoru ve İsrail-Suudi normalleşmesi gibi adımlarla ABD liderliğindeki bölgesel düzeni kurumsallaştırma fırsatı yakalanmışsa da İsrail'in Gazze saldırısı, Körfez içi gerilimler ve ABD-İsrail-İran çatışmaları bölgeyi yeniden parçaladığı vurgulandı.
ABD'nin güvenilirliğinden endişe duyan Suudi Arabistan'ın Türkiye ve Pakistan gibi ortaklarla Mekke Anlaşması üzerinden Washington'dan bağımsız, bölgesel aktörlerin yön verdiği yeni bir güvenlik düzeni kurmayı hedeflediği belirtildi.
Türkiye ve Pakistan'ın Hindistan ve İsrail'in aleyhine Körfez'deki etkilerini artırdığı ifade edilen analiz yazısında, "ABD yanlısı bölgesel düzen, artık iki bloktan oluşan bir Orta Doğu'ya dönüşebilir: İbrahim Anlaşması'na bağlı kalan ülkeler ve onun alternatifi olan Mekke Anlaşması. Daha önce, bölgesel rekabetler ve anlaşmazlıklar, liderlerin bölgesel düzeni bir arada tutan bağ olan Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkilerine öncelik vermeleri nedeniyle kontrol altında tutuluyordu. Şimdi ise Pakistanlılar, Suudiler ve Türkler, İbrahim Anlaşması ile doğrudan rekabet eden bir vizyonla ilerlerken, durum artık böyle görünmüyor. Bu çok büyük bir değişiklik. 50 yıl sonra, Orta Doğu'da ABD önderliğinde bir düzenden bahsetmek artık mümkün değil" denildi.